Agressie en grensoverschrijdend gedrag: lossen protocollen het op?
Wat ons de laatste maanden bezighoudt, is de vraag hoe we samen kunnen zorgen voor minder agressie en grensoverschrijdend gedrag in het onderwijs – welke invloed kunnen we uitoefenen op het terugdringen van de cijfers, waar liggen de kansen en mogelijkheden?
Uit diverse onderzoeken én uit de verhalen die wij in het basis- en middelbaar onderwijs horen, blijkt dat de druk op scholen en hun personeel alleen maar toeneemt. Agressie en grensoverschrijdend gedrag is daar helaas een belangrijke component in.
We zien en horen, dat er gepleit wordt voor betere protocollen, duidelijke grenzen en een strak aangiftebeleid. Maatregelen waar je niet tegen kunt zijn – wij ook niet. Die duidelijkheid, draagt bij aan veiligheid. Maar wat ons bezighoudt, is de vraag:
Wat maakt dat het überhaupt zo ver komt, dat we een protocol nodig hebben? Wat kunnen we doen om te voorkomen dat we het protocol in moeten zetten?
Wij geloven erin dat sociale veiligheid al veel eerder begint: aan de voorkant. En daarmee leggen we niet de schuld voor een escalerend gesprek bij de onderwijsprofessional – in tegendeel. Maar we geven ze wel graag het juiste gereedschap in handen – vaardigheden die zorgen voor meer verbinding en voor de-escalatie in gesprekken.
Wij vertrouwen erop, dat niemand ’s ochtends opstaat met de gedachte: weet je wat, ik ga vandaag eens flink over de grenzen van de mentor van mijn zoon / van de juf van mijn dochter’.
Daar begint de spanning dus niet. De spanning ontstaat vaak wél uit onvervulde behoeften, erkenning, emoties of een gebrek aan regie tijdens het gesprek. En het opvangen van deze spanning in een gesprek, is topsport. Dat vraagt namelijk om op het zelfde moment iets van de inhoud te weten, het proces te bewaken, te herkennen wat er gebeurt aan de gesprekstafel en het inzetten van de vaardigheden die bijdragen aan de-escalatie.
Een protocol gaat gedrag aan tafel niet veranderen. Jouw vaardigheden wel.
Natuurlijk is het heel goed is om je protocollen op orde te hebben: dat maakt het voorspelbaar en duidelijk is voor iedereen. Daarnaast zien wij een grote meerwaarde in verbindend communiceren, een belangrijke factor die de-escalerend werkt. En dat zijn vaardigheden die je kunt versterken, je eigen kunt maken en kan leren. Daarin worden we dagelijks bevestigd wanneer wij trainingen geven en daar de deelnemers zien experimenteren, leren, groeien én succesvol zijn in het de-escaleren.
Voor ons gaat de-escalatie in gesprekken over
- De ruis weghalen voordat de zorgen van de ander omslaan in frustratie.
- Verkennen waar het nu écht om draait voordat je begint met uitleggen.
- Vanuit verbinding de regie houden op het gesprek.
- Je eerst richten op het begrijpen van de ander, daarna pas zelf begrepen willen worden
Protocollen beschermen wanneer de situatie is geëscaleerd. Goede gespreks- en vraagtechnieken zorgen er vaak voor dat het zover niet hoeft te komen.
